Vanaf 2026 worden de eisen voor burgerschapsonderwijs in het voortgezet onderwijs en mbo aangescherpt. Scholen moeten niet alleen doelen formuleren en samenhangende programma’s aanbieden, maar ook aantonen hoe leerlingen zich daadwerkelijk ontwikkelen in burgerschapscompetenties.

Download hier de conceptkerndoelen voor kunst en cultuur.

Deconstructive Didactics (DD) sluit hier naadloos op aan. Door kunst, filosofie en creatief denken te verbinden, biedt DD scholen een vakoverstijgende, toetsbare én inspirerende manier om burgerschap vorm te geven.

HOE DD AANSLUIT BIJ BURGERSCHAPSOPDRACHTEN

Actief burgerschap en sociale cohesie

DD nodigt leerlingen uit tot het oefenen met democratische waarden door vragen te stellen, perspectieven te confronteren en dialoog te voeren. Kunst biedt een veilige ruimte om verschil, conflict en ambiguïteit te verkennen, wat bijdraagt aan respect, empathie en sociale samenhang.

Doelgericht werken

De kern van de methode – de Deconstruct & Design Loop – vertaalt zich naar concrete leerdoelen:

• Kennis: inzicht in meerstemmigheid en verschuivende betekenissen.

• Vaardigheden: kritisch denken, samenwerken en creatief handelen.

• Houding: openheid, verantwoordelijkheid en weerbaarheid in verschil.

Samenhangend aanbod

DD is vakoverstijgend inzetbaar (bijvoorbeeld in CKV, maatschappijleer, geschiedenis en Nederlands) en kan zowel projectmatig als modulair worden aangeboden. Het vormt een doorlopende leerlijn waarin persoonlijke vragen, kunst en publieke handelingen centraal staan.

Herkenbaar in de praktijk

Burgerschap wordt zichtbaar in lessen én in de schoolcultuur: via creatieve lessen/ workshops, publieke presentaties en dialoogprojecten binnen school en gemeenschap.

TOEZICHT EN BEOORDELING

DD koppelt aan de standaard Basisvaardigheden door taal, reflectie en expressie te verbinden met burgerschap. Het proces is meetbaar via portfolio’s, narratieve verslagen en rubrics gericht op vraagkwaliteit, creatieve daadkracht en publieke betrokkenheid. Daarmee kan de school concreet aantonen hoe leerlingen zich ontwikkelen in burgerschapscompetenties.

VERANDERINGEN ROND 2026

• Nieuwe kerndoelen burgerschap (2027, VO) sluiten aan op DD, dat kennis, vaardigheden en houding in één model integreert.

• In het mbo kan DD dienen als basis voor het verplichte portfolio of afsluitend burgerschapsexamen.

INVULLING IN DE PRAKTIJK

Scholen kunnen DD flexibel inzetten:

• als aparte keuzemodule (bijvoorbeeld binnen CKV),

• geïntegreerd in bestaande vakken zoals maatschappijleer, geschiedenis of Nederlands,

• of projectmatig als schoolbreed traject voor burgerschap en sociale cohesie.