BURGERSCHAP DOOR KUNST
vakoverstijgend, toetsbaar en inspirerend
LEREN TUSSEN DE CIJFERS DOOR
Manifestart® maakt van kunst een safe space. Tussen alle cijfers en prestatiedruk door vinden leerlingen in het VO en MBO een veilige plek waar ze oefenen met autonomie, verantwoordelijkheid en expressie. Ze leren hun eigen verhaal in verbinding te brengen met grotere maatschappelijke thema’s als inclusie, klimaat of rechtvaardigheid.
Zo groeit hun vermogen om zich te verplaatsen in anderen, actief deel te nemen aan de samenleving en een sterker gevoel van eigenaarschap te ontwikkelen.
Deconstructive Didactics biedt een radicaal vernieuwende en tegelijk praktisch uitvoerbare methode. Kunst staat hierin centraal als middel om leerlingen te leren omgaan met verschil, onzekerheid en verantwoordelijkheid.
Het resultaat:
Leerlingen die sterker, creatiever en bewuster in het leven staan.
Scholen die burgerschap niet als verplichting zien,
maar als kans.
Een samenleving die profiteert van nieuwe generaties met verbeeldingskracht, empathie en daadkracht.
KUNST ALS MIDDEL VOOR BURGERSCHAP EN IDENTITEIT
DE UITDAGING VAN SCHOLEN
Sinds de invoering van de nieuwe Wet Burgerschap zijn scholen verplicht om leerlingen te leren over identiteit, empathie en samenleving.
Een prachtige ambitie, maar in de praktijk blijkt het vaak ingewikkelder dan het klinkt.
Want hoe geef je menselijkheid een plek in het lesrooster?
Hoe maak je ruimte voor gesprek, zonder dat de werkdruk verder toeneemt?
Hoe verbind je structuur aan vrijheid, en kennis aan gevoel?
Veel scholen willen het goed doen.
Ze willen betekenisvol onderwijs bieden, waarin leerlingen niet alleen leren wat ze moeten weten, maar ook wie ze kunnen zijn.
Toch lopen veel initiatieven vast.
Werkgroepen stagneren.
Docenten zijn huiverig om af te wijken van hun vertrouwde lesprogramma’s.
Materialen sluiten niet aan bij de belevingswereld van leerlingen.
De vertaalslag van beleid naar klaslokaal vraagt meer dan goede bedoelingen alleen.
De praktijk schreeuwt om inspiratie, houvast en eenvoud.
Om onderwijs dat niet nóg iets toevoegt, maar betekenis brengt in wat er al is. Zonder
extra werkdruk, zonder het omgooien van lesroosters.
Manifestart biedt de oplossing
Wij helpen scholen om kunst en verbeelding te gebruiken als middel voor burgerschapsvorming, zodat leerlingen leren denken, voelen en verbinden.
DIGITALE LESPROGRAMMA'S VOOR HET VO & MBO
ONTDEK DE DRIE LESMETHODES VAN MANIFESTART:
P.A.I.N.T - Practical Art-Integrated Thinking
P.A.I.N.T. verbindt verleden en heden door de blik van de kunstenaar.
De methode volgt vijf eeuwen kunstgeschiedenis, van de Renaissance tot nu, als echo in het heden.
Leerlingen onderzoeken hoe ideeën en beelden veranderen, en wat dat zegt over henzelf.
Kijken wordt denken: met verbeelding, reflectie en bewustzijn van tijd.
K.A.K. - Kijk Als een Kunstenaar
K.A.K. is een oefening in anders kijken.
Leerlingen ontdekken wat er schuilgaat achter het clichébeeld van de kunstenaar: niet de zonderling met verf op zijn mouw, maar de denker die durft te twijfelen, te falen, te proberen.
De methode traint een open, onderzoekende mindset. Kijken wordt hier een vorm van denken; met aandacht, verbeelding en lef. Leerlingen leren hun oordeel uit te stellen, nuance te zien, en vrijheid te vinden in experiment.
K.A.K. leert hoe je de blik van een kunstenaar kunt inzetten voor je eigen leven: om nieuwe mogelijkheden te zien, grenzen te verleggen en trouw te blijven aan wat jou beweegt.
Re/Act - Recap & React
RE/ACT zet leerlingen via kunst in de wereld van vandaag.
Ze onderzoeken actuele en filosofische thema’s, en leren hun eigen stem te gebruiken in dialoog met anderen.
De methode traint empathie, eigenaarschap en kritisch denken: kijken vanuit verschillende perspectieven, oordelen uitstellen, verbeelden hoe het anders kan.
RE/ACT onderwijst burgerschap door kunst; actief, inclusief en onderzoekend.
Leerlingen leren niet alleen te begrijpen, maar ook te handelen, waardoor hun creatieve denkvermogen en sociale betrokkenheid groeien.
Kunst wordt zo een oefening in mens-zijn.
ERVARINGEN VAN SCHOLEN
We zochten iets dat het burgerschapsprogramma zou verdiepen zonder onze werkdruk te vergroten.
ManifestArt bleek precies dat te doen.
De modules sluiten naadloos aan bij wat we al hebben, maar brengen er iets menselijks in terug.
Teamleider MBO / Docent Burgerschap
Ik was eerlijk gezegd wat onderwijsmoe.
Nog een overleg, nog een beleidsplan.
Tot we met ManifestArt gingen werken.
Wat een verademing!
De lessen zijn kant-en-klaar, maar tegelijk open genoeg om echt van ons te maken.
Docent Maatschappijleer VO
Het mooiste is dat het breed gedragen wordt: docenten herkennen zich erin, leerlingen reageren oprecht en nieuwsgierig.
Voor het eerst is burgerschap iets wat door de hele school leeft, niet omdat het moet,
maar omdat het raakt.
Cultuurcoördinator VO
MANIFESTART BIEDT
Tools die doen wat kunst altijd doet: verbinden, verdiepen en verbeelden.
Lesmateriaal
Toegang tot digitale lesmodules voor burgerschapsvorming via kunst.
Kant-en-klaar, met creatieve opdrachten, reflectievragen en toetsbare leerdoelen.
Als docent laat je met een druk op de knop je leerlingen creëren, denken en ontdekken.
Docentondersteuning
Elke module biedt heldere opbouw én ruimte voor eigen invulling.
Als docent hoef je niets extra’s te maken: alles is Fair Practice-proof, inclusief handleiding en reflectietools.
Zo kun jij doen waar het echt om draait: begeleiden, verbinden en inspireren.
Leerimpact
Zichtbare groei bij leerlingen.
Leerlingen ontwikkelen creativiteit, empathie en kritisch bewustzijn.
Ze leren kijken als een kunstenaar en denken als een maker.
Dat is burgerschapsvorming die verder gaat dan kennis, het is menswording.
VEELGESTELDE VRAGEN
ManifestArt is een stichting die kunst inzet als middel voor burgerschapsvorming.
We ontwikkelen digitale lesprogramma’s, zoals P.A.I.N.T., RE/ACT en K.A.K., waarmee scholen eenvoudig invulling kunnen geven aan de Wet Burgerschap.
Onze aanpak combineert creativiteit, reflectie en maatschappelijke bewustwording in kant-en-klare lessen voor leerlingen in het VO en MBO.
Onze lesprogramma’s zijn ontworpen volgens de wettelijke kaders van OCW en LKCA voor burgerschapsvorming.
Docenten hoeven niets nieuws te ontwikkelen: elk programma bevat uitgewerkte lessen, reflectievragen en toetsbare leerdoelen.
Zo voldoet de school eenvoudig aan de eisen, zonder extra werkdruk of losse projecten.
Nee, kunstkennis is niet nodig.
De programma’s van ManifestArt zijn toegankelijk voor elke docent, ongeacht vakgebied.
Elke module bevat een duidelijke handleiding, instructies, reflectiekaarten en praktische aanwijzingen.
Je hoeft geen kunstenaar te zijn, alleen bereid om ruimte te geven aan verbeelding.
Het korte antwoord is ‘Nee’. ManifestArt past juíst binnen wat er al is.
Onze modules zijn volledig plug & play en sluiten naadloos aan op bestaande vakken zoals CKV, maatschappijleer, LOB en mentoruren.
Docenten hoeven niets nieuws te ontwikkelen of hun lessen om te gooien.
Elke module bevat een heldere structuur, handleiding en reflectievragen,
zodat je direct kunt starten, zonder extra voorbereiding of administratie.
De lessen kunnen worden geïntegreerd in het bestaande rooster,
bijvoorbeeld als projectweek, vervangende les of mentoruur.
We horen vaak van scholen dat werkgroepen over burgerschap vastlopen.
Niet door onwil, maar omdat docenten huiverig zijn om af te wijken van hun vertrouwde lesprogramma’s. De vakken waarin ze al jaren investeren, met veel aandacht en structuur.
ManifestArt begrijpt dat.
Onze modules voegen zich juist tussen die lessen in,
als ‘leren tussen de cijfers door’. Verbindend en niet vervangend.
Mentoruren bieden bovendien de ideale ruimte voor ManifestArt:
· ze zijn niet gebonden aan vaste toetskaders;
· ze draaien al om reflectie, identiteit en maatschappelijke betrokkenheid;
· scholen zoeken juist naar inspirerende, betekenisvolle invulling.
Met P.A.I.N.T., K.A.K. en Re/Act krijgen mentoren en docenten een kant-en-klare, toetsbare én creatieve manier om die ruimte te vullen, zodat het geen “tussenles” meer is, maar een moment van echte ontmoeting.
De modules worden geleverd als plug & play ZIP-bestanden
Docenten hoeven ze alleen te uploaden in hun eigen digitale leeromgeving.
Zo werkt het:
Log in bij It’s Learning (of bijv. Moodle, Canvas, Google Classroom).
Ga naar de gewenste cursus → “Voeg bron toe” → “Upload pakket”.
Selecteer het ontvangen ZIP-bestand (niet uitpakken).
Klik op Opslaan en publiceren.
De module verschijnt automatisch als interactieve les voor leerlingen compleet met voortgangsregistratie, reflectie-opdrachten en evaluatie.
Wanneer er updates zijn, kunnen deze eenvoudig worden vervangen via Beheer → Vervang pakket.
Kosten zijn afhankelijk van het gekozen programma en het aantal leerlingen.
ManifestArt werkt als stichting zonder winstoogmerk; de bijdrage dekt uitsluitend de ontwikkelings- en onderhoudskosten van het platform.
We denken graag mee over financiering via cultuureducatiebudgetten of fondsen.
Wij nemen privacy uiterst serieus.
ManifestArt voldoet volledig aan de AVG-wetgeving.
We verzamelen alleen noodzakelijke gegevens (zoals inlognaam en voortgang) en delen niets met derden.
Alle data wordt beveiligd opgeslagen op Europese servers.
Heel eenvoudig.
Je kunt via onze website een demo aanvragen of contact opnemen via create@manifestart.nl.
We plannen een korte kennismaking, laten de modules zien en helpen met de eerste installatie.
Binnen één week kunnen leerlingen al aan de slag.
Stond het antwoord op je vraag er niet bij?
Stuur ons een bericht via onderstaand contactformulier.
We reageren binnen 24 uur.
STERKER DOOR KUNST
Deze website maakt gebruik van functionele en analytische cookies voor een optimale gebruikerservaring.
Meer informatie vindt u in onze privacyverklaring en in ons cookiebeleid.
ManifestArt® en haar programma’s P.A.I.N.T.™, RE/ACT™ en K.A.K.™ verbinden kunst en onderwijs.
De inhoud, beelden en methodieken zijn auteursrechtelijk beschermd en mogen alleen met toestemming worden gebruikt of gedeeld.
© 2025 Stichting ManifestArt® – Alle rechten voorbehouden.