
Dit is waar jij begint.
Waar begrijpen niet meer volstaat.
Wanneer betekenis verschuift,
en taal vertraagt.
Wanneer denken en praten vastlopen.
Wanneer neutraliteit kleur bekent.
Wanneer wat jij niet doet óók iets doet,
en je dwingt tot positie.
Daar sta jij.
Zonder antwoord.
Zonder richting.

Je betreedt een kader.
Terugkeer is niet vrijblijvend.
Een kader waarin kunst werkt.
Waar doen niet losstaat van denken.
Eén vierkante meter.
Niet te klein om in te stappen.
Groot genoeg om niet te kunnen ontwijken.
In die vierkante meter doet wat jij doet ertoe.
Van kunst op een vierkante meter,
naar alles op een vierkante meter.




De vierkante meter is een ethisch kader.
Handelen wordt hier niet uitgesteld.
Eenmaal gezien, kun je niet meer wegkijken.
Niets doen blijkt ook een keuze.
Kunst draagt denken zonder het te vangen.
Je geeft geen antwoorden.
Je legitimeert geen standpunten.
Je positioneert.
Door kunst.

ManifestArt laat kijken, maken
en handelen elkaar raken.
Via kunstprojecten die aansluiten bij
persoonlijk narratief en actualiteit,
leidt verbeelding tot betrokkenheid.
Niet als ontsnapping,
maar als aanwezigheid.
Niet weten is ook weten.
Kunst draagt twijfel,
keuze en onzekerheid.
Zonder het op te lossen.



Kunst laat handelen.
Zonder zekerheid.
Zonder uitleg.
Zonder geruststelling.
Niet zonder gevolgen.
Beweging ontstaat
zonder vaststaand antwoord.
Ontregeling is geen doel,
maar laat zien waar jij staat.
Kunst opent ruimte,
waar zekerheid ontbreekt.

Verbeelding is essentieel.
Niet als vlucht.
Niet als expressie.
Niet als talentontwikkeling.
Verbeelding laat je anders kijken.
Naar de wereld.
Naar jezelf.
Verantwoordelijkheid ontstaat intrinsiek.
Morele intelligentie wordt ervaren,
gedragen en niet opgelegd.




ManifestArt ontwikkelt
burgerschap door kunst,
in verschillende projecten
voor het voortgezet onderwijs en mbo.
Vanuit kunst en dagelijkse betrokkenheid
wordt burgerschap concreet.
Kijken is niet vrijblijvend.
Zwijgen is ook een handeling.
In de vierkante meter
valt geen positie te vermijden.
Minder denken.
Meer ervaren.

ManifestArt ontwerpt onderwijscontexten
waarin denken mag vastlopen,
zonder opgelost te hoeven worden.
Kennisoverdracht wordt bijwerking.
Autonomie het resultaat.
Confrontatie en vertraging
creëren aansluiting en toegankelijkheid.
Dit leidt tot intrinsiek eigenaarschap.
Momenteel ontwikkelt en test ManifestArt,
samen met scholen en culturele partners,
met steun van het Fonds voor Cultuurparticipatie, de volgende projecten:

P.A.I.N.T. | Practical Art-Integrated Thinking
Vakoverstijgende kunsteducatieve modules
voor het (v)mbo, waarin kunstgeschiedenis
verschuift van kunstbeschouwing,
naar levensbeschouwing.
Kijken, maken en reflecteren vormen één leerproces dat leidt tot inzicht en betrokkenheid.
K.A.K. | Kijk Als een Kunstenaar
K.A.K. onderzoekt hoe aannames, clichés,
verbeelding en verhalen, waarneming beïnvloeden en leert hierin navigeren.



Kijk Als Een Kunstenaar
leert middelbare scholieren
veelzijdig kijken, vergroot actieve
betrokkenheid, draagkracht, creativiteit en handelingsvermogen.
RE/ACT | Reflective Active Thinking
RE/ACT versterkt de intrinsieke ontwikkeling
van burgerschap en identiteit.
Reflectie vormt het vertrekpunt,
handeling het gevolg. Burgerschap wordt
zichtbaar vanuit de realiteit,
kunst en actualiteit.



RE/ACT laat scholieren kunst ervaren,
verantwoordelijkheid dragen,
aannames bevragen en autonoom handelen.
De methodes zijn vakoverstijgend en integraal
inzetbaar binnen het voortgezet onderwijs/mbo, en kunnen ingezet worden bij vakken als BV, CKV, levensbeschouwing, maatschappijleer, geschiedenis
en Nederlands.
Alle methodes zijn plug and play
binnen gangbare leeromgevingen
en vragen geen extra infrastructuur,
of tijdsinvestering.

Ze worden ondersteund
door een heldere docentenhandleiding
en optionele fysieke toolkits
voor in de klas.
De methodes sluiten aan bij de wettelijke
burgerschapsopdracht van OCW,
met aandacht voor democratische
waarden, meerstemmigheid en actieve
maatschappelijke participatie.



Wegens succes, is er momenteel
slechts een beperkt aantal pilots beschikbaar
voor het voortgezet onderwijs en mbo.
Bij interesse in deelname, klik hier.
Teach-the-Teacher
ManifestArt ondersteunt docenten en
onderwijsprofessionals via online
Teach-the-Teacher trainingen en advies,
bij het gebruik van de vierkante meter
en de methodes.



Gelijkwaardigheid en inclusie
zijn kernwaarden.
Toch is ManifestArt niet voor iedereen.
ManifestArt is er voor wie herkent
dat begrijpen niet het probleem is.
Voor wie durft te benoemen dat
kennis en betekenis vastlopen,
gesprekken en geschiedenis zich herhalen
en er wordt gesproken zonder te handelen.
Wie hier staat,
hoeft het niet te begrijpen
om te doen wat noodzakelijk is.

Jij staat nu hier.
Niet overal.
Niet namens iedereen.
Maar precies hier.
ManifestArt handelt volgens
de volgende kernwaarden:
Creatieve betrokkenheid
Creativiteit voorbij talent en expressie.
Creativiteit genereert betrokkenheid.
Creëren is zowel introspectie,
als een beweging naar de wereld.
Kunst vormt antwoord,
vraag en reactie tegelijk.



Vrijheid door verbeelding
Verbeelding opent mogelijkheden
wanneer betekenis vastloopt.
Vrijheid is geen efficiëntieprincipe.
Vrijheid begint in denken maar wordt
zichtbaar door handelen.
Authenticiteit in verbinding
Authenticiteit ontstaat niet in afzondering.
Identiteit ontstaat in relatie en context.
Inclusiviteit en diversiteit zijn hierbij
noodzakelijke, verrijkende voorwaarden.



Verantwoordelijkheid als draagkracht
Verantwoordelijkheid is geen verplichting,
maar is ook niet vrijblijvend.
Verantwoordelijkheid bepaalt draagkracht.
Niet opgelegd, maar gevormd door aandacht, ontvankelijkheid en bereidheid.
Verantwoordelijkheid betekent standvastigheid, wanneer betekenis
vastloopt of verschuift.

ManifestArt opereert als stichting,
zonder winstoogmerk, met een onafhankelijke bestuursstructuur, en werkt volgens de culturele codes voor goed bestuur,
fair practice en transparantie.
Creatie, onderzoek, ontwikkeling en maatschappelijke impact vormen de kern.
M. van der Weg, voorzitter
J. van der Weg, secretaris
R. de Bekker, penningmeester
J. van Erven, Directeur, oprichter,
dagelijkse leiding




Wat doe jij wanneer begrijpen ophoudt?
Waar sta jij binnen het onderwijs?
Waar leidt voortdurend overleg tot uitstel?
Wat vraagt dit van jou wanneer uitleg niet meer volstaat?
Vragen over de inzet van ManifestArt, of de verbinding met CKV, maatschappijleer, andere vakken of mentoruren,
kunnen hier worden neergelegd.
Contact via het formulier
of via create@manifestart.nl

P.A.I.N.T. en RE/ACT
zijn mede tot stand gekomen met steun van het
Fonds voor Cultuurparticipatie

P.A.I.N.T. en RE/ACT
zijn mede tot stand gekomen met steun van het
Fonds voor Cultuurparticipatie
Deze website maakt gebruik van functionele en analytische cookies voor een optimale gebruikerservaring.
Meer informatie vindt u in onze privacyverklaring en in ons cookiebeleid.
ManifestArt® en haar programma’s P.A.I.N.T.™, RE/ACT™ en K.A.K.™ verbinden kunst en onderwijs.
De inhoud, beelden en methodieken zijn auteursrechtelijk beschermd en mogen alleen met toestemming worden gebruikt of gedeeld.
© 2026 Stichting ManifestArt® – Alle rechten voorbehouden.